QUY ĐỊNH VỀ MỨC CẤP DƯỠNG CHO CON CHƯA THÀNH NIÊN SAU KHI CHA MẸ LY HÔN
Sau khi ly hôn, nghĩa vụ cấp dưỡng cho con là một trong những vấn đề pháp lý thường phát sinh và dễ dẫn đến tranh chấp, đặc biệt khi các bên không thống nhất được về chủ thể thực hiện nghĩa vụ và mức cấp dưỡng phù hợp. Việc không đạt được sự đồng thuận có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên.
Pháp luật hiện hành đã có những quy định cụ thể nhằm bảo đảm quyền lợi của trẻ, trong đó có việc xác định mức cấp dưỡng tối thiểu. Thông qua bài viết này, TNTP sẽ phân tích các quy định pháp luật liên quan đến vấn đề trên, đồng thời làm rõ những căn cứ để xác định mức cấp dưỡng tối thiểu cho con khi cha mẹ ly hôn.
1. Khái niệm cấp dưỡng và nghĩa vụ cấp dưỡng
Theo Điều 3.24 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, cấp dưỡng được hiểu là việc một người có nghĩa vụ đóng góp tiền hoặc tài sản khác nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người không sống chung với mình nhưng có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng, trong trường hợp người đó là người chưa thành niên; người đã thành niên không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình; hoặc người gặp khó khăn, túng thiếu theo quy định của luật.
Bên cạnh đó, Điều 107.1 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về nghĩa vụ cấp dưỡng được thực hiện giữa cha, mẹ và con; giữa anh, chị, em với nhau; giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu; giữa cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột; giữa vợ và chồng theo quy định của Luật này.
Từ các quy định nêu trên, có thể hiểu rằng nghĩa vụ cấp dưỡng là nghĩa vụ pháp lý mang tính bắt buộc, phát sinh từ quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng, nhằm bảo đảm các nhu cầu thiết yếu cho người không có khả năng tự bảo đảm đời sống. Nghĩa vụ này được thực hiện trên cơ sở bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người yếu thế, đặc biệt là con chưa thành niên trong trường hợp cha mẹ ly hôn.
2. Khi cha mẹ ly hôn, nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên thuộc về ai?
Căn cứ tại Điều 82.2 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Quy định này thể hiện nguyên tắc bảo đảm quyền lợi của con chưa thành niên, theo đó việc ly hôn không làm chấm dứt trách nhiệm của cha, mẹ đối với con.
Tuy nhiên, pháp luật cũng ghi nhận ngoại lệ trong một số trường hợp nhất định. Cụ thể, theo Điều 7 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP (có hiệu lực từ 01/7/2024), nếu người trực tiếp nuôi con có đủ điều kiện, khả năng bảo đảm việc nuôi dưỡng và tự nguyện không yêu cầu bên còn lại cấp dưỡng, thì Tòa án có thể không buộc người không trực tiếp nuôi con thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.
Như vậy, về nguyên tắc, nghĩa vụ cấp dưỡng thuộc về người không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Tuy nhiên, việc xác định nghĩa vụ này trong từng trường hợp cụ thể còn phụ thuộc vào điều kiện nuôi dưỡng thực tế, sự tự nguyện của các bên và quyết định của Tòa án nhằm bảo đảm tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của con.
3. Mức cấp dưỡng tối thiểu cho con sau khi cha mẹ ly hôn là bao nhiêu?
Pháp luật hiện hành không ấn định một mức tiền cấp dưỡng cụ thể áp dụng chung cho mọi trường hợp. Thay vào đó, các quy định được xây dựng theo hướng linh hoạt, nhằm bảo đảm sự phù hợp với điều kiện thực tế của từng gia đình. Tuy nhiên, để bảo vệ quyền lợi tối thiểu của người được cấp dưỡng, pháp luật vẫn đặt ra những nguyên tắc và giới hạn nhất định đối với mức cấp dưỡng.
Theo quy định tại Điều 116.1 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, mức cấp dưỡng trước hết do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ của người đó thỏa thuận, căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Trường hợp các bên không đạt được thỏa thuận, một trong các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.
Cụ thể hơn, căn cứ Điều 7.1 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP (có hiệu lực từ 01/7/2024) quy định tiền cấp dưỡng cho con được xác định là toàn bộ chi phí phục vụ cho việc nuôi dưỡng và học tập của con và do các bên thỏa thuận. Trong trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định mức cấp dưỡng trên cơ sở thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Mức cấp dưỡng do Tòa án quyết định không được thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người có nghĩa vụ cấp dưỡng đang cư trú, tính cho mỗi tháng đối với mỗi người con.
Như vậy, cơ chế xác định mức cấp dưỡng ưu tiên sự tự thỏa thuận của các bên, đồng thời trao cho Tòa án thẩm quyền can thiệp khi cần thiết nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của con, trên cơ sở các tiêu chí luật định và mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm giải quyết vụ việc.
Trên đây là bài viết của TNTP về mức cấp dưỡng cho con sau khi cha mẹ ly hôn theo quy định của pháp luật hiện hành. TNTP hy vọng bài viết này đã cung cấp những thông tin pháp lý hữu ích cho Quý độc giả.
Trân trọng,
Công ty Luật TNHH Quốc tế TNTP và Các Cộng sự
Legal@tntplaw.vn
0944892906
