NHỮNG LƯU Ý KHI ÁP DỤNG BIỆN PHÁP CẤM THAY ĐỔI HIỆN TRẠNG TÀI SẢN ĐANG TRANH CHẤP TẠI TÒA ÁN
Biện pháp cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp là một trong những biện pháp khẩn cấp tạm thời quan trọng được pháp luật tố tụng dân sự quy định nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong vụ kiện. Biện pháp này giúp ngăn chặn hành vi làm thay đổi tình trạng thực tế của tài sản, đảm bảo việc giải quyết vụ án và thi hành án được hiệu quả, kịp thời. Thực tiễn cho thấy, việc áp dụng đúng và đầy đủ các biện pháp khẩn cấp tạm thời góp phần hạn chế rủi ro, đồng thời nâng cao hiệu lực và hiệu quả của hoạt động tố tụng dân sự.
1. Tài sản đang tranh chấp là gì?
Tranh chấp tài sản là loại tranh chấp phát sinh khi có hai hoặc nhiều bên cùng xác lập yêu cầu về quyền sở hữu đối với một tài sản nhất định, đồng thời phủ nhận quyền sở hữu của bên còn lại, trong khi cơ quan có thẩm quyền chưa xác định rõ ai là chủ sở hữu hợp pháp của tài sản đó.
Tranh chấp tài sản có thể phát sinh dưới nhiều hình thức khác nhau, trong đó phổ biến bao gồm: tranh chấp về quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền thừa kế, quyền khai thác, quyền thuê mua tài sản, hoặc các tranh chấp liên quan đến sở hữu riêng và sở hữu chung, đặc biệt trong các quan hệ nhân thân như hôn nhân và gia đình…
2. Quy định pháp luật về biện pháp cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp
Biện pháp cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp là một trong những biện pháp khẩn cấp tạm thời được Tòa án áp dụng nhằm ngăn chặn hành vi làm thay đổi trạng thái ban đầu của tài sản đang có tranh chấp, từ đó bảo đảm việc giải quyết vụ án được thực hiện một cách khách quan và hiệu quả.
Theo quy định tại Điều 122 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (“BLTTDS 2015”), biện pháp cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp được áp dụng trong trường hợp có căn cứ xác định rằng, trong quá trình giải quyết vụ án, người đang chiếm hữu hoặc giữ tài sản đang tranh chấp có hành vi tháo dỡ, lắp ghép, xây dựng thêm hoặc thực hiện hành vi khác làm thay đổi giá trị hoặc hiện trạng của tài sản đó.
Thông thường, đối tượng áp dụng của biện pháp này là nhà, vật, kiến trúc, các công trình xây dựng, ô tô, xe máy, tàu thuyền hay các tài sản hữu hình khác. Việc áp dụng kịp thời biện pháp cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp sẽ giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình giải quyết tranh chấp và thi hành án sau này.
3. Điều kiện áp dụng biện pháp cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp
Nhằm bảo đảm tính hợp pháp và hiệu quả trong quá trình giải quyết vụ án, việc áp dụng biện pháp cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp cần được xem xét dựa trên các điều kiện theo quy định của BLTTDS 2015, trong đó:
– Tài sản phải đang trong tình trạng tranh chấp;
– Đương sự hoặc người đại diện hợp pháp của đương sự trong vụ án có đơn yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp;
– Đương sự hoặc người đại diện hợp pháp của đương sự khi yêu cầu áp dụng biện pháp tạm thời phải xuất trình căn cứ, tài liệu chứng minh rằng người đang chiếm hữu hoặc giữ tài sản có hành vi làm thay đổi hiện trạng tài sản;
– Đương sự hoặc người đại diện hợp pháp của đương sự có yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấm thay đổi hiện trạng cũng có nghĩa vụ thực hiện biện pháp bảo đảm tương ứng đối với tài sản bị yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp, trừ trường hợp được Tòa án quyết định miễn nghĩa vụ này.
4. Thẩm quyền quyết định áp dụng
Theo quy định pháp luật tại Điều 112 BLTTDS 2015, thẩm quyền áp dụng, thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời được xác định theo từng giai đoạn tố tụng. Cụ thể, trước khi mở phiên tòa, thẩm phán được phân công giải quyết vụ án có thẩm quyền xem xét và ban hành quyết định áp dụng, thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời theo yêu cầu của đương sự hoặc khi xét thấy cần thiết. Trong trường hợp phát sinh tình huống tại phiên tòa xét xử, nếu phát hiện người đang chiếm hữu hoặc quản lý tài sản có hành vi làm thay đổi hiện trạng của tài sản đang tranh chấp, thì Hội đồng xét xử có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
Trên đây là những chia sẻ pháp lý của TNTP về chủ đề “Những lưu ý khi áp dụng biện pháp cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp tại Tòa án”. Hy vọng thông qua bài viết, bạn đọc sẽ hiểu rõ hơn về những vấn đề pháp lý đối với biện pháp này nhằm đảm bảo hiện trạng tài sản, hạn chế rủi ro trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án.
Trân trọng.
Công ty Luật TNHH Quốc tế TNTP và Các Cộng sự
0944892906
