NHỮNG ĐIỂM LƯU Ý ĐỐI VỚI PHƯƠNG THỨC TRANH TỤNG TẠI TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI
Hiện nay, ngoài việc khởi kiện tại Tòa án để giải quyết tranh chấp, các doanh nghiệp có xu hướng lựa chọn giải quyết tranh chấp bằng cách khởi kiện tại Trọng tài thương mại. Phương thức giải quyết tranh chấp này vẫn còn khá mới đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam. Do đó, việc tiếp cận và giải quyết tranh chấp tại Trọng tài đối với các doanh nghiệp đôi lúc sẽ gặp nhiều khó khăn. Để giúp các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về phương thức khởi kiện tại Trọng tài trong việc giải quyết tranh chấp, trong bài viết này, TNTP sẽ phân tích cho các bạn đọc những điểm cần lưu ý đối với phương thức giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại.
1. Về thỏa thuận trọng tài
Theo Điều 5 Luật Trọng tài thương mại 2010, tranh chấp chỉ có thể được giải quyết tại cơ quan Trọng tài thương mại khi các bên có thỏa thuận Trọng tài. Thỏa thuận này có thể được lập trước hoặc sau khi xảy ra tranh chấp giữa các bên. Như vậy, điều kiện tiên quyết để khởi kiện giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài là phải có thỏa thuận Trọng tài.
Thỏa thuận Trọng tài có thể được ghi nhận tại hợp đồng hoặc một phụ lục đính kèm tại thời điểm các bên ký kết hợp đồng. Trong trường hợp các bên không có không có điều khoản quy định về thỏa thuận Trọng tài thì các bên vẫn có thể xác lập thỏa thuận Trọng tài sau khi có tranh chấp phát sinh.
Ngoài ra việc khởi kiện tại Trọng tài chỉ được chấp thuận khi thỏa thuận Trọng tài đã ký không rơi vào các trường hợp thỏa thuận Trọng tài vô hiệu và trường hợp thỏa thuận trọng Tài không thể thực hiện được theo quy định của pháp luật. Cụ thể:
Các trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu gồm:
– Người xác lập thỏa thuận trọng tài không có thẩm quyền theo quy định của pháp luật, tức là người xác lập thỏa thuận trọng tài khi không phải là người đại diện theo pháp luật hoặc không phải là người được ủy quyền hợp pháp hoặc là người được ủy quyền hợp pháp nhưng vượt quá phạm vi được ủy quyền.
– Người xác lập thỏa thuận trọng tài không có năng lực hành vi dân sự, tức là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.
– Hình thức của thoả thuận trọng tài không phù hợp với quy định tại Điều 16 Luật Trọng tài thương mại.
– Thỏa thuận trọng tài vi phạm điều cấm của pháp luật, là thỏa thuận thuộc trường hợp quy định tại Điều 18 Luật Trọng tài.
Các trường hợp thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được gồm:
– Các bên có thỏa thuận sẽ giải quyết tại một trung tâm Trọng tài cụ thể nhưng tại thời điểm giải quyết tranh chấp thì trung tâm Trọng tài đã giải thể và không có tổ chức nào kế thừa.
– Các bên đã có thỏa thuận chọn Trọng tài viên giải quyết vụ việc nhưng tại thời điểm xảy ra tranh chấp vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan mà Trọng tài viên đã được chọn không thể giải quyết.
– Các bên đã có thỏa thuận cụ thể về việc lựa chọn Trọng tài viên giải quyết vụ việc, nhưng tại thời điểm xảy ra tranh chấp Trọng tài viên từ chối hoặc Trung tâm trọng tài từ chối việc chỉ định Trọng tài viên.
– Các bên có thỏa thuận áp dụng Quy tắc tố tụng của Trung tâm trọng tài khác, nhưng Quy tắc tố tụng trọng tài đã chọn không cho phép áp dụng Quy tắc tố tụng của Trung tâm trọng tài khác.
– Nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ và người tiêu dùng có điều khoản có thỏa thuận trọng tài được ghi nhận quy định tại Điều 17 Luật Trọng tài thương mại 2010 nhưng khi phát sinh tranh chấp, người tiêu dùng không đồng ý lựa chọn Trọng tài giải quyết tranh chấp.
Như vậy một trong những điều kiện quan trọng để giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài là các bên cần có thỏa thuận trọng tài và thỏa thuận Trọng tài đó không rơi vào trường hợp bị vô hiệu và không thực hiện được.
2. Về soạn thảo và gửi đơn khởi kiện
Ngoài thỏa thuận Trọng tài thì đơn khởi kiện cũng là điều kiện cần có để giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài. Bởi lẽ nếu không có đơn khởi kiện gửi đến cơ quan Trọng tài thì quá trình tố tụng trọng tài cũng không thể xảy ra.
Đơn khởi kiện cần nêu đầy đủ các nội dung theo quy định tại quy tắc tố tụng của trung tâm Trọng tài; đảm bảo đủ số bản đơn khởi kiện cùng các tài liệu được yêu cầu khác trong hồ sơ khởi kiện; đảm bảo đủ các nội dung được quy định tại Điều 30 Luật Trọng tài thương mại 2010.
Cụ thể, đối với hồ sơ khởi kiện tại Trọng tài, người khởi kiện cần chuẩn bị 03 bộ nếu thỏa thuận chọn Hội đồng trọng tài duy nhất hoặc 05 bộ nếu thỏa thuận Hội đồng trọng tài gồm 03 trọng tài viên.
Ngoài tài liệu chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện, nguyên đơn cần nộp thêm thỏa thuận Trọng tài và các tài liệu khác có liên quan. Đồng thời, trong quá trình giải quyết tranh chấp, các bên có thể được yêu cầu cung cấp thêm chứng cứ, chứng minh khác có liên quan bởi Hội đồng Trọng tài.
3. Về thời hiệu khởi kiện
Tương tự như khởi kiện tại Tòa án, thời hiệu khởi kiện đối với tố tụng trọng tài là rất quan trọng. Tố tụng trọng tài chỉ bắt đầu khi doanh nghiệp có đơn khởi hiện gửi đến Trọng tài và tranh chấp vẫn đang trong thời hiệu khởi kiện
Theo quy định tại Điều 33 Luật Trọng tài thương mại 2010, thời hiệu khởi kiện tại Trọng tài được xác định là 02 năm kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.
4. Về giá trị khởi kiện
Đây là một đặc trưng trong tố tụng trọng tài, khi bắt đầu tham gia vụ kiện, nguyên đơn phải nộp phí trọng tài tương ứng với giá trị khởi kiện. Trường hợp nguyên đơn đưa ra giá trị khởi kiện quá cao và không hợp lý. Sau khi có phán quyết trọng tài, nguyên đơn không thắng kiện hoặc không thắng toàn bộ giá trị khởi kiện thì hội đồng trọng tài thường yêu cầu nguyên đơn phải chịu phí trọng tài đối với phần yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận.
Do đó trước khi khởi kiện tại Trọng tài, doanh nghiệp cần cân nhắc và tính toán đối với giá trị khởi kiện hợp lý để tránh chịu mức phí trọng tài vượt quá giá trị thắng kiện có được.
Nhìn chung, khởi kiện tại Trọng tài là một phương thức giải quyết tranh chấp mềm dẻo, linh hoạt, hiệu quả cao và nhanh chóng. Do đó, các doanh nghiệp có thể cân nhắc việc áp dụng phương thức này để giải quyết các tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh. Hy vọng thông qua bài viết “Những điểm lưu ý về việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức khởi kiện tại Trọng tài thương mại”, TNTP có thể mang đến những kiến thức hữu ích cho doanh nghiệp.
Trân trọng,
Công ty Luật TNHH Quốc tế TNTP và Các Cộng sự
+84903503285
