CHỨNG CỨ VÀ NGHĨA VỤ CHỨNG MINH KHI TRANH TỤNG TẠI TÒA ÁN (PHẦN 2)
Trong bài viết pháp lý trước về “Chứng cứ và nghĩa vụ chứng minh khi tranh tụng tại Tòa án”, TNTP đã cung cấp các nội dung cơ bản về sự quan trọng của chứng cứ và nghĩa vụ chứng minh trong vụ việc dân sự. Tuy nhiên, kết quả giải quyết vụ án không chỉ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi nội dung của chứng cứ mà còn phụ thuộc vào thời điểm giao nộp chứng cứ đó. Việc giao nộp chứng cứ không đúng thời hạn có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý bất lợi đối với đương sự, thậm chí khiến chứng cứ không được Tòa án chấp nhận xem xét. Bài viết lần này của TNTP sẽ phân tích các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến thời hạn giao nộp chứng cứ và hậu quả pháp lý của việc vi phạm thời hạn giao nộp này.
1. Thời hạn giao nộp chứng cứ của đương sự trong vụ án dân sự
Căn cứ vào quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, thời hạn để giao nộp tài liệu, chứng cứ được Thẩm phán được phân công giải quyết vụ việc ấn định, nhưng không được vượt quá thời hạn chuẩn bị xét xử theo thủ tục sơ thẩm, ngoại trừ những trường hợp luật định có quy định khác. Trong từng giai đoạn của quá trình tố tụng, thời điểm này sẽ được quy định khác nhau:
– Thứ nhất, tại thời điểm nộp đơn khởi kiện, người khởi kiện phải gửi kèm các tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.
– Thứ hai, trong thời gian chuẩn bị xét xử, Tòa án có thể yêu cầu đương sự bổ sung chứng cứ. Thời hạn bổ sung cụ thể sẽ do Tòa án ấn định. Ngoài ra, trường hợp đương sự có chứng cứ mới nhưng chưa cung cấp cho Tòa án, đương sự có thể nộp bổ sung trong giai đoạn này.
– Thứ ba, tại phiên tòa, đương sự vẫn có quyền giao nộp và trình bày chứng cứ đối với một số loại tài liệu nhất định, bao gồm: các tài liệu, chứng cứ mà Tòa án đã yêu cầu giao nộp nhưng đương sự chưa thể nộp vì có lý do chính đáng (đương sự phải chứng minh được lý do của sự chậm trễ này); các tài liệu, chứng cứ mà trước đó Tòa án chưa yêu cầu đương sự cung cấp; hoặc các tài liệu, chứng cứ mà đương sự không thể biết được trong quá trình giải quyết vụ việc ở giai đoạn sơ thẩm.
Như vậy, việc giao nộp tài liệu, chứng cứ cần được thực hiện đúng thời hạn mà Tòa án ấn định trong từng giai đoạn tố tụng để bảo đảm quyền và nghĩa vụ của đương sự và tránh ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ án.
2. Hậu quả đối với việc giao nộp chứng cứ không đúng thời hạn
Việc giao nộp chứng cứ không đúng thời hạn theo yêu cầu của Tòa án có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý như sau:
– Theo quy định tại Điều 96.4 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, trong trường hợp Tòa án đã ra quyết định đưa vụ án ra xét xử, mà đương sự mới giao nộp chứng cứ mà tòa án đã từng yêu cầu nhưng chưa nộp đúng hạn, thì đương sự phải chứng minh lý do chính đáng cho sự chậm trễ. Trường hợp đương sự chậm giao nộp chứng cứ mà không có lý do chính đáng, Tòa án có thể không chấp nhận các tài liệu, chứng cứ được nộp sau thời hạn, trừ khi pháp luật có quy định khác hoặc Hội đồng xét xử xét thấy cần thiết cho việc làm sáng tỏ vụ án.
– Đối với chứng cứ mà trước đó Tòa án không yêu cầu hoặc đương sự đương sự không thể biết được trong quá trình giải quyết vụ việc theo thủ tục sơ thẩm thì đương sự vẫn có quyền nộp tại phiên tòa sơ thẩm, phiên họp giải quyết việc dân sự hoặc các giai đoạn tố tụng tiếp theo.
– Theo đó, trường hợp bên khởi kiện không nộp đủ chứng cứ đúng hạn để chứng minh yêu cầu khởi kiện thì Tòa án sẽ có quyền bác đơn yêu cầu đó. Tương tự, bị đơn không chứng minh được căn cứ cho yêu cầu phản tố hoặc nội dung phản bác cũng sẽ chịu bất lợi. Việc chậm nộp chứng cứ dẫn đến mất cơ hội bảo vệ quyền lợi chính đáng trong phiên tòa là một rủi ro pháp lý đáng kể.
– Ngoài ra, việc chậm giao nộp chứng cứ còn gây trở ngại cho Tòa án trong việc kiểm tra, đánh giá tài liệu và có thể kéo dài thời gian tố tụng. Ngược lại, chứng cứ được nộp đúng thời hạn thường thuyết phục hơn. Việc nộp muộn, đặc biệt sau khi đã biết nội dung hồ sơ của bên đối lập, dễ bị hiểu là nhằm đối phó, ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của đương sự và cách Tòa án xem xét chứng cứ.
Hy vọng thông qua bài viết các nội dung liên quan đến thời hạn giao nộp tài liệu, chứng cứ trong vụ án dân sự mà TNTP biên soạn sẽ mang đến cho các bạn độc giả cái nhìn tổng quan về việc chậm trễ hoặc giao nộp không đúng thời hạn có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý bất lợi, thậm chí khiến chứng cứ không được Tòa án chấp nhận.
Trân trọng,
Công ty Luật TNHH Quốc tế TNTP và Các Cộng sự
0944892906
